• Ya Kaddamar da Shirin ‘Katsina-One-Tree’ (KT1T)
• Ya Umarci Hukumomin Gwamnati da su Rika Shuka Bishiyoyi tare da Tabbatar da Cewa Sun Rayu

Gwamnan Jihar Katsina, Malam Dikko Umaru Radda, ya bayyana cewa gwamnatinsa ta sanya burin shuka da kula da bishiyoyi miliyan 11 a fadin jihar nan da shekarar 2030. Za a fara ne da shuka bishiyoyi miliyan biyu a shekarar 2026, karkashin shirin da ake kira ‘Katsina-One-Tree Initiative’ (KT1T).

Gwamna Radda ya bayyana hakan ne a ranar Litinin yayin kaddamar da shirin na ‘Katsina-One-Tree’ (KT1T) a yankin Ladanawa, da ke Karamar Hukumar Rimi. Shirin ya shafi dukkan kananan hukumomi 34 na jihar, tare da mayar da hankali kan wurare 6,652 da aka ware domin ayyukan kare muhalli da magance sauyin yanayi.

“Burinmu a bayyane yake: Bishiyoyi miliyan 11 nan da shekarar 2030, inda za mu fara da miliyan biyu a shekarar 2026. Sakonmu a takaice shi ne: Mutum Daya, Bishiya Daya, Nauyi Daya,” in ji Radda.

Ya jaddada cewa, nasarar shirin ba za ta dogara kan yawan tsirrai ko ‘yan bishiyoyi da aka raba ba, sai dai yawan bishiyoyin da suka rayu har suka girma.

“Raba tsirrai dama ce kawai, amma bishiyar da ta rayu ita ce nasara ta hakika. Ba za mu kirga bukukuwan kaddamarwa ba; abin da za mu kirga shi ne bishiyoyin da ke raye,” in ji shi.

Gwamnan ya bayyana cewa kare muhalli yana da matukar muhimmanci ga bunkasa aikin noma, tabbatar da wadatar abinci, da kuma ci gaba mai dorewa. Ya kuma yi gargadin cewa fadada hamada, sauyin yanayi, da ambaliyar ruwa na barazana ga rayuwar al’umma da kwanciyar hankalinta.

“Barazanar da ke tattare da sauyin yanayi tana da alaka kai tsaye da talauci. Tana haifar da hauhawar farashin abinci, tana rage wadatar hatsi a rumbuna, tana haifar da rikice-rikice kan filaye da ruwa, sannan tana tilastawa matasa barin kauyukanmu,” in ji shi.

Radda ya bayyana cewa bishiyoyi suna kare gonaki daga zaizayar kasa ta hanyar iska, suna inganta ni’imar kasa, suna samar da ‘ya’yan itatuwa da abincin dabbobi, tare da samar da karin hanyoyin samun kudin shiga ga al’ummomin karkara.

Ya kuma yi nuni da matakan da jihar ta dauka wajen tafiyar da harkokin da suka shafi sauyin yanayi, wadanda suka hada da tsara manufofin jihar kan sauyin yanayi, kafa Majalisar Jihar kan Sauyin Yanayi, da kuma sanya ido kan yadda ake kashe kudade a fannin sauyin yanayi a ma’aikatu, hukumomi, da kananan hukumomin jihar. Gwamnan ya kuma ambaci matsayin Katsina a matsayi na farko a cikin jihohi 36 na Najeriya a cikin Matsayin Ayyukan Gudanar da Yanayi na Ƙananan Ƙasa na 2025 da kuma amincewa da Ƙungiyar Gandun Daji ta Najeriya saboda ƙoƙarinta na kula da muhalli.

Ya ƙara jaddada ayyukan ACRESAL, waɗanda aka aiwatar tare da haɗin gwiwar Bankin Duniya da Gwamnatin Tarayya, gami da ayyukan magudanar ruwa na ruwan sama a cikin birnin Katsina da ayyukan kare gabar kogi a Jibia.

A cewarsa, ayyukan suna ƙarfafa juriyar al’umma daga ambaliyar ruwa da sauran haɗarin da suka shafi yanayi.

Don tabbatar da ingantaccen aiwatarwa, Radda ta sanar da Kwamitin Gudanarwa na Tsakiya, kwamitocin sa ido na yankuna uku da suka shafi Katsina, Daura da Funtua, kwamitocin sa ido na ƙananan hukumomi da kwamitocin aiwatar da unguwanni.

Ya yi kira ga sarakunan gargajiya, shugabannin addinai, manoma, makiyaya, mata, matasa da shugabannin al’umma da su ɗauki nauyin wannan shiri.

“Gwamnatoci za su iya fara kamfen, amma mutane ne kawai za su iya ci gaba da shi,” in ji shi, yana mai kira ga mazauna yankin da su shuka, shayar da ruwa, karewa da kuma sa ido kan shuka da kuma maye gurbin waɗanda suka kasa rayuwa.

Gwamnan ya kuma umurci makarantu, cibiyoyin kiwon lafiya, MDAs da gwamnatocin ƙananan hukumomi da su tallafa wa kamfen ɗin. Ya ƙarfafa makarantu sama da 3,800 a jihar su shirya ayyukan dashen bishiyoyi da kuma wayar da kan ɗalibai game da muhalli.

An kuma yi kira ga asibitoci, cibiyoyin kiwon lafiya na farko, ofisoshin gwamnati da sakatarorin gwamnati na ƙananan hukumomi da su dasa bishiyoyi da kuma kula da su a cikin harabarsu.

Akan alhakin da aka ɗora musu, Radda ya buƙaci aiwatar da su cikin gaskiya, yin rijista mai kyau da kuma kula da harkokin kuɗi yadda ya kamata, yana mai gargaɗin cewa kwamitoci dole ne su samar da sakamako mai kyau.

Ya kuma yi kira ga mazauna yankin da su rage dogaro da itacen wuta da gawayi, musamman yayin da lokacin harmattan ke gabatowa, kuma su rungumi hanyoyin girki masu tsabta.

“Ina kira ga kowane gida da ya rungumi girki mai tsabta: iskar gas, murhun girki masu inganci da sauran fasahohi masu tsabta. Wannan gwamnati tana aiki tare da abokan hulɗa don sa girki mai tsabta ya fi araha kuma samuwa,” in ji shi.

Radda ya yi kira ga ƙungiyoyin fararen hula, ƙungiyoyin sa kai da abokan hulɗa na ci gaba da tallafawa wannan shiri, yana mai jaddada cewa kare muhalli nauyi ne na gama gari.

“Mun gaji wannan ƙasa daga iyayenmu, amma a haƙiƙa, a matsayin aro muke riƙe da ita daga hannun ‘ya’yanmu. Bari mu mayar musu da ita tana da yalwar ciyayi da bishiyoyi fiye da yadda muka same ta,” in ji shi, kafin ya ayyana ƙaddamar da shirin a hukumance a dukkan ƙananan hukumomi 34 na jihar.

Tun da farko, Darakta-Janar na Hukumar Kula da Aikin ‘Great Green Wall’ ta ƙasa, Alhaji Saleh Abubakar — wanda ya wakilci Ministan Aikin Gona, Balarabe Hassan — ya sake jaddada aniyar Gwamnatin Tarayya ta yaƙi da yaɗuwar hamada da kuma farfaɗo da guraren da ƙasa ta lalace a cikinsu.